Geen vergunning gekend: wat betekent het vermoeden van vergunning?

Waarom vergunningen kunnen ontbreken

De stedenbouwwetgeving bestaat in haar huidige vorm niet sinds het begin van de bebouwing. Voor oude constructies kan het zijn dat nooit een vergunning nodig was of dat een vroeger dossier niet meer terug te vinden is.

Twee vermoedens

Voor constructies die aantoonbaar van vóór 22 april 1962 dateren, geldt een onweerlegbaar vermoeden van vergunning. Voor constructies die daarna maar vóór de inwerkingtreding van het betrokken gewestplan werden opgericht, bestaat een weerlegbaar vermoeden.

De datum van het gewestplan verschilt per gebied. Daarom kan niet voor heel Vlaanderen één vaste einddatum worden gebruikt.

De huidige toestand moet worden aangetoond

Het volstaat niet te bewijzen dat op de locatie vroeger “een gebouw” stond. De beschikbare stukken moeten zo duidelijk mogelijk aantonen dat de constructie in haar huidige omvang en verschijningsvorm vóór de relevante datum bestond.

Historische luchtfoto’s, mutatieschetsen, kadastrale fiches, oude plannen en gemeentelijke archiefstukken kunnen samen het bewijs vormen.

Rechtszekerheid vragen

Op basis van het dossier kan aan de gemeente worden gevraagd om de constructie als vergund geacht op te nemen in het vergunningenregister. Dat biedt meer duidelijkheid bij verkoop, verbouwing of een latere vergunningsaanvraag.

Het vermoeden geldt voor constructies. Het zegt niet automatisch dat elk historisch gebruik of iedere latere verbouwing eveneens vergund is.

Een ligging in ruimtelijk kwetsbaar gebied sluit het vermoeden niet automatisch uit. De regels over de definitieve rechtszekerheid na opname kennen daar wel een uitzondering. Bouwperiode, bewijs en eventuele latere wijzigingen blijven bepalend.

Meer uitleg: Departement Omgeving over het vermoeden van vergunning. Gecontroleerd op 27 oktober 2026.