Wie geen vergunning terugvindt, moet niet alleen aantonen dat een gebouw oud is. Het bewijs moet ook voldoende duidelijk zijn over de omvang en vorm van de constructie.
Hoe stel je een dossier voor het vermoeden van vergunning samen?
De eigenaar draagt de bewijslast
Voor oudere constructies kan het vermoeden van vergunning een oplossing bieden. De eigenaar moet dan aantonen dat de constructie vóór de relevante scharnierdatum bestond. Voor constructies van vóór 22 april 1962 geldt een onweerlegbaar vermoeden. Voor de periode daarna tot de inwerkingtreding van het gewestplan geldt een weerlegbaar vermoeden.
Welke stukken wegen door?
Historische luchtfoto’s
Een gedateerde luchtfoto is vaak een sterk vertrekpunt. De constructie moet herkenbaar zijn en de zichtbare contouren moeten aansluiten bij de toestand waarvoor de opname wordt gevraagd.
Kadastrale gegevens
Schattingsfiches en mutatieschetsen kunnen aantonen wanneer een gebouw of uitbreiding administratief werd geregistreerd. Ze zijn vooral waardevol in combinatie met ander materiaal.
Archiefstukken
Oude plannen, gemeentelijke dossiers, briefwisseling en andere officiële documenten kunnen de bouwperiode en vroegere toestand verder onderbouwen.
Verklaringen
Getuigenverklaringen kunnen helpen, maar volstaan zelden op zichzelf. Objectief en dateerbaar bewijs krijgt meer gewicht.
Wat meestal niet volstaat
Een ongedateerde foto, een losse verklaring of de mededeling dat iets “er altijd al stond” bewijst onvoldoende dat de huidige constructie vóór de relevante datum bestond. Ook een luchtfoto waarop alleen een dakvlak zichtbaar is, zegt niet automatisch iets over de functie of de volledige omvang.
Van bewijs naar vergunningenregister
De stukken worden samengebracht in een gemotiveerde aanvraag tot opname als vergund geacht. De overheid beoordeelt het geheel. Een zorgvuldig opgebouwd dossier maakt zichtbaar welk feit met welk document wordt aangetoond en waar nog onzekerheid blijft.
Een ligging in ruimtelijk kwetsbaar gebied sluit het vermoeden niet automatisch uit. De regels over de definitieve rechtszekerheid na opname kennen daar wel een uitzondering. Bouwperiode, bewijs en eventuele latere wijzigingen blijven bepalend.
Meer uitleg: Departement Omgeving over het vermoeden van vergunning. Gecontroleerd op 27 oktober 2026.